You are on page 1of 10

Trường THPT Lê Hữu Trác

A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ngày nay, cùng với sự phát triển của tin học ở Việt Nam nói chung và trên thế giới
đang diễn ra quá trình tin học hoá nói riêng đặc biệt trên nhiều lĩnh vực hoạt động của
xã hội loài người và đem lại nhiều hiệu quả to lớn.
Sự phát triển mạnh mẽ như “ vũ bão ” của tin học đã làm cho xã hội có nhiều
nhận thức mới về cách tổ chức các hoạt động. Nhiều quốc gia trên thế giới ý thức được
rất rõ tầm quan trọng của tin học và có những đầu tư lớn cho lĩnh vực này, đặc biệt
trong giáo dục nâng cao dân trí về tin học và đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao.
Người Việt Nam có nhiều tố chất thích hợp với ngành khoa học này, vì thế chúng ta hi
vọng có thể sớm hoà nhập với khu vực và trên thế giới.
Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy được tầm quan trọng của ngành Tin học và đã
đưa môn học này vào nhà trường phổ thông như những môn khoa học khác bắt đầu từ
năm học 2006-2007.
Trong quá trình giảng dạy môn Tin học 10, khi dạy Bài 3 “GIỚI THIỆU VỀ MÁY
TÍNH”, tôi nhận thấy nội dung của bài này là giới thiệu cho học sinh về cấu trúc của
một máy tính để bàn (Personal Computer), nhưng nếu chỉ dạy học theo phương pháp
thuyết trình thì quá trừu tượng và khó hình dung được một máy tính để bàn nó như thế
nào? Tôi muốn tận dụng các thiết bị sẵn có về máy tính để bàn để mô tả một cách trực
quan cho học sinh.
Từ lí do trên, tôi xin trình bày sáng kiến kinh nghiệm “ TẠO HỨNG THÚ
CHO HỌC SINH KHI TÌM HIỂU VỀ MÁY TÍNH ”. Các thiết bị vật lí của một
máy tính để bàn được đặt lên một bảng mica nhỏ(kích cớ 50 x 110 cm), để học sinh dễ
dàng quan sát khi học Bài 3, Tin học 10.
II. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
Các thiết bị như Bảng mạch chủ, CPU, RAM, ROM, Đĩa cứng, Đĩa mềm, Đĩa
Flash, Nguồn, Bàn phím, Chuột, Vỉ mạch, Các cáp, … được bố trí trên một bảng nhỏ,
gọn dễ dàng di chuyển đến các lớp học. Khi được học bài này học sinh sẽ biết được các
bộ phận vật lí của máy tính và có thể phát biểu được rằng “Máy tính thật là đơn giản”

Trang 1
Trường THPT Lê Hữu Trác

III. NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU


Viết sáng kiến kinh nghiệm thường xuyên liên tục cũng là nhiệm vụ chính trị của
mỗi giáo viên, nhưng cần phải lựa chọn phương pháp nghiên cứu thích hợp với nhà
trường trung học phổ thông. Sáng kiến kinh nghiệm đang trình bày của tôi dựa theo các
luận cứ khoa học hướng đối tượng, cụ thể: thuyết trình, quan sát, điều tra cơ bản, phân
tích kết quả thực nghiệm sư phạm,v.v… phù hợp với bài học và môn học thuộc lĩnh
vực phần cứng máy tính.
IV. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Điểm mới trong sáng kiến kinh nghiệm này là dùng các linh kiện vật lí và kết hợp
với diễn giải để cụ thể hoá bài học, học sinh sẽ quan sát trực quan các thông số kỹ thuật
trên các thiết bị của máy tính, phân loại được các bộ phận quan trọng trong các bộ phận
của máy tính. Đồng thời học sinh biết những lỗi phần cứng thường gặp khi thực hành
tại phòng máy.

Ngoài ra, tôi mạnh dạn trình bày sáng kiến kinh nghiệm này còn để phục vụ cho
những năm dạy tiếp theo.

Trang 2
Trường THPT Lê Hữu Trác

B. PHẦN NỘI DUNG


I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
Khi học sinh học bài học Bài 3. “GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH” tiết PPCT
5, 6, 7 và quan sát hình vẽ “SƠ ĐỒ CẤU TRÚC CỦA MỘT MÁY TÍNH” trong
sách giáo khoa Tin học 10 (Hình 10) trang 19. Học sinh đã có rất nhiều nhầm lẫn
và trừu tượng về máy tính, nhất là khi giáo viên thực hiện phương pháp dạy học
mới, phương pháp “Lấy học sinh làm trung tâm”. Ví dụ như sơ đồ cấu trúc máy
tính dưới đây:

Bộ nhớ ngoài

Bộ xử lí trung tâm

Bộ điều khiển Bộ số học/logic

Thiết bị vào Thiết bị ra


Bộ nhớ ngoài

Hình 1. Sơ đồ cấu trúc máy tính


Khi dạy bài này, giáo viên đưa ra các câu hỏi sau đây:
Câu hỏi 1: Em hãy quan sát hình ảnh trong sách giáo khoa và cho biết máy tính gồm
bao nhiêu bộ phận?
Thoạt đầu, học sinh sẽ trả lời là gồm có 4 bộ phận: CPU và Bộ nhớ trong; Bộ nhớ
ngoài; Thiết bị vào; Thiết bị ra mà thực tế thì máy tính được cấu thành từ năm bộ phận.
Như vậy, nhìn vào sơ đồ hình 10 trong sách giáo khoa Tin học 10 học sinh đã nhóm
CPU và Bộ nhớ trong thành một bộ phận (vì chúng cùng được đóng một khung), còn
các bộ phận khác thì đa phần học sinh đều trả lời đúng. Điều đó cho ta thấy rằng nếu
không mô tả bằng thiết bị vật lí cụ thể thì học sinh sẽ nhầm lẫn, hiểu biết lệch lạc.

Câu hỏi 2: CPU là gì? Tầm quan trọng của CPU như thế nào? Em biết các hãng sản
xuất CPU hiện nay không?
Tất nhiên là học sinh sẽ trả lời như khái niệm trong sách giáo khoa: CPU là đơn
vị xử lí trung tâm và là bộ phận quan trọng nhất của máy tính,…các hãng sản xuất
CPU như Intel, AMD, IBM. CPU bao gồm các bộ phận CU, ALU, Thanh ghi.

Trang 3
Trường THPT Lê Hữu Trác

Theo kiểu trả lời này


thì học sinh chưa thực sự
hiểu biết về CPU, còn mang
tính học vẹt, hiểu biết mông
lung, thậm chí không biết
được CPU có kích thước Hình 2. CPU
thực (kích thước vật lí) là bao nhiêu (trong khi trên thị trường thì đang lưu hành CPU
công nghệ nano). Nhiệm vụ của giáo viên là phải diễn giải thêm cho học sinh để học
sinh nắm vững hơn khái niệm CPU, nhưng chỉ diễn giải và mô tả bằng hình ảnh trong
sách giáo khoa thì học sinh cũng khó nắm bắt được kiến thức về CPU. Vậy ta có thể
lấy một chiếc CPU nào đó để cho học sinh quan sát trực quan không? Thực tế tôi đã lấy
một chiếc CPU cho học sinh quan sát, kết quả là học sinh rất chăm chú và đặt ra rất
nhiều câu hỏi xoay quanh vấn đề này.
Câu hỏi 3: Em hãy cho biết sự phân biệt lớn nhất giữa Bộ nhớ trong và Bộ nhớ ngoài,
kể các loại của hai bộ nhớ trên?
Đa phần học sinh trả lời Bộ nhớ trong là bộ nhớ nằm bên trong, Bộ nhớ ngoài là
bộ nhớ nằm bên ngoài. Câu trả lời lấp lửng là do học sinh chưa được thấy một chiếc
máy tính như thế nào? Nếu nói nằm bên trong vỏ máy thì cả hai Bộ nhớ trong và Bộ
nhớ ngoài đều nằm bên trong vỏ máy.
Trả lời câu hỏi trên phải là
Hình 3 . Bộ nhớ trong
“Bộ nhớ trong khi tắt máy hay
cúp nguồn điện của máy tính thì
ROM
dữ liệu trên bộ nhớ này sẽ mất,
RAM
còn Bộ nhớ ngoài thì lưu dữ liệu
ngay cả khi tắt máy hoặc không
có nguồn điện”. Ngoài ra, còn
một số phân biệt khác như: dung lượng, cấu trúc vật lí, tốc độ truy xuất dữ liệu, …
Các loại bộ nhớ: học sinh trả lời có thể nói giống hệt nội dung sách giáo khoa vì
thực tế học sinh chưa bao giờ thấy các thiết bị nói trên.

Trang 4
Trường THPT Lê Hữu Trác
Giáo viên chỉ có thể mô tả bằng hình ảnh trên sách giáo khoa hoặc Projector. Còn
nếu lấy một chiếc máy tính để mô tả thì rất là khó vì phải tháo lắp rất phiền hà.

USB CD-ROM FDD HDD


Hình 4. Bộ nhớ ngoài

Câu hỏi 4: Em hãy kể tên các thiết bị vào và thiết bị ra?


Học sinh sẽ liệt kê được các thiết bị vào (Input devices):
1. Bàn phím(Keyboard);
2. Chuột(Mouse);
3. Webcam(Máy quay phim qua Internet);
4. Máy quét ảnh(Scanner);

Bàn phím Chuột Webcam Máy quét Modem


Hình 5. Thiết bị vào

Học sinh quan sát được các thiết bị trên thông qua các hình ảnh được mô tả trong
sách giáo khoa Tin học 10. Thực ra các thiết bị đó rất thường gặp.
Ngoài các thiết bị trên đa phần học sinh không thể biết thêm các thiết bị khác nữa,
ví dụ để đưa âm thanh vào máy tính như Micro, chuyển đổi tín hiệu Internet như
Modem, Router, các thiết bị chống trộm như camera,…
Học sinh sẽ liệt kê được các thiết bị ra(Output Devices):
1. Màn hình(Monitor);
2. Máy in(Printer);
3. Máy chiếu(Projector);
4. Loa và tai nghe(Speaker and Headphone);
5. Modem.

Trang 5
Speaker
Monitor Printer Projector
Trường THPT Lê Hữu Trác

Hình 6. Thiết bị ra

Đa phần học sinh trả lời đúng và đủ tên các thiết bị ra nói trên. Nhưng tất cả
đều là quan sát trong sách giáo khoa.
Trong sách giáo khoa không giới thiệu thiết bị Modem là thiết bị vào, nhưng trong
sách bài tập Tin học 10 lại giải thích thiết bị Modem vừa là thiết bị vào vừa là thiết bị
ra. Điều nay gây cho học sinh lúng túng, yêu cầu giáo viên phải có giải thích chính xác
và rõ ràng cho học sinh.
Với thiết bị này tôi đã giải thích cho học sinh như sau:
MODEM được viết tắt từ MODULATE/DEMODULATE nghĩa là bộ điều
chế/giải điều chế tín hiệu số tương đương tín hiệu điện thoại và ngược lại. Vì kết nối
Internet thông qua đường dây diện thoại. Do đó, có thể xem Modem vừa là thiết bị vào
vừa là thiết bị ra.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Hiện nay, các thiết bị vật lí của máy bị hư hỏng và bỏ đi rất nhiều. Nếu chúng ta
tận dụng các thiết bị trên để mô tả trực quan cho học sinh thì rất tốt. Học sinh sẽ dễ
dàng nhận biết và phân loại các thiết bị máy tính, học sinh biết nhiều hơn về các thông
số kĩ thuật của các thiết bị trên. Qua ba năm giảng dạy Tin học 10, tôi đã thực hiện mô
tả trực quan cho học sinh về các thiết bị máy tính, tháo nắp ổ đĩa cứng, tháo CPU, đĩa
mềm, mainboard, ổ đĩa CD, phím, chuột, … để cho học sinh quan sát và đồng thời tôi
diễn giải cho học sinh hiểu rõ hơn về các thiết bị nói trên, học sinh được sờ, nhìn, và

Trang 6
Trường THPT Lê Hữu Trác
lắp đặt các thiết bị vào với nhau thành một máy tính cơ bản hoàn chỉnh. Tôi đã sắp xếp
các thiết bị vật lí trên một bảng nhỏ mica (Hình 7) dưới đây.

Hình 7. Sơ đồ cấu trúc máy tính bằng trực quang

Dễ dàng di chuyển đến các phòng học, kinh phí để làm bảng tốn rất ít do tận dụng
được các thiết bị hư hỏng đã bỏ đi.
III. KẾT QUẢ THU ĐƯỢC
Học sinh rất thích thú và đặt rất nhiều câu hỏi xung quanh vấn đề phần cứng của
máy tính, và thường xuyên trao đổi với giáo viên về phần cứng máy tính. Góp phần nào
đó cho học sinh yêu thích môn học và có ý thức học tập đúng đắn hơn về môn học, và
có những học sinh phát biểu rằng “Máy tính thật đơn giản”. Không những thế mà còn
có một số học sinh tự đi mua cho mình một máy tính mới mà không cần có sự giúp đỡ
của giáo viên hay kí thuật viên.

Trang 7
Trường THPT Lê Hữu Trác

C. PHẦN KẾT LUẬN


Tin học nói chung đóng vai trò hết sức quan trọng trong xã hội hiện đại, tin học đã
làm thay đổi nhận thức của con người và ứng dụng trong hầu hết các hoạt động của xã
hội loài người. Trong đó, đại diện là máy tính điện tử và khoa học xử lí dữ liệu của máy
tính điện tử. Học sinh được quan sát trực quan các thiết bị máy tính, được chạm tay và
thậm chí được lắp ráp các thiết bị thành một máy tính, được đọc các thông số trên các
thiết bị làm cho học sinh yêu thích môn học và ham học hỏi, tìm tòi, sáng tạo.
Đề tài này đã mang tính thực tiễn rất cao, cụ thể là: phản ánh rõ rệt được tính trực
quan sinh động, để phát triển tư duy và nhận biết được các khái niệm trừu tượng dẫn
đến sự ham mê học tập của học sinh.
Kết quả là có rất nhiều học sinh đã biết lắp ráp được cho mình một chiếc máy tính
và cũng thường xuyên theo dõi sự thay đổi về tốc độ xử lí của CPU trên thị trường máy
tính.
CưM’gar, ngày 10 tháng 03 năm 2018
NGƯỜI THỰC HIỆN

Trang 8
Trường THPT Lê Hữu Trác

TÀI LIỆU THAM KHẢO


1. Sách giáo khoa tin học 10

2. Sách giáo viên tin học 10

3. Thiết kế bài giảng tin học 10

4. Chuẩn kiến thức kỹ năng khối trung học phổ thông

Trang 9
Trường THPT Lê Hữu Trác
MỤC LỤC

A. PHẦN MỞ ĐẦU.............................................................................................................1
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI............................................................................................1
II. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI.......................................................................................1
III. NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU................................................2
IV. ĐIỂM ĐỔI MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU...........................................2
B. PHẦN NỘI DUNG.........................................................................................................3
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN.....................................................................................................3
II. GIẢI QUYẾT VẪN ĐỀ...........................................................................................6
III. KẾT QUẢ THU ĐƯỢC............................................................................................7
C. PHẦN KẾT LUẬN.........................................................................................................8
TÀI LIỆU THAM KHẢO.....................................................................................................9

Trang 10

You might also like