« Home « Kết quả tìm kiếm

Quan điểm của các nhà văn Pháp đương đại về thuật ngữ thể loại và chủ đề nội dung truyện ngắn


Tóm tắt Xem thử

- Quan điểm của các nhà văn Pháp đương đại về thuật ngữ thể loại và chủ đề nội dung truyện ngắn.
- Trong thực tế sáng tác, truyện ngắn là một thể loại có nhiều biến thái nhất so với các thể loại văn học khác.
- Bài viết này tổng lược và phân tích những ý kiến của các nhà văn Pháp về khái niệm thể loại và chủ đề nội dung truyện ngắn..
- Truyện ngắn Pháp đã có lịch sử phát triển gần mười thế kỉ, với những tác giả-tác phẩm lừng danh thế giới.
- Tuy nhiên, truyện ngắn vẫn luôn là một khái niệm hết sức phức tạp, gây nhiều tranh cãi trong giới phê bình nghiên cứu.
- Bài viết này tổng lược và phân tích những ý kiến của các nhà văn Pháp về khái niệm thể loại và chủ đề nội dung truyện ngắn, dựa trên những tư liệu chính: 1) Số 3 phố Hài hoà, 43 nhà văn lên tiếng bảo vệ truyện ngắn (số đặc biệt của Tạp chí Truyện ngắn mới (1.
- (1) Truyện ngắn Mới (Nouvelles Nouvelles) là tạp chí chuyên về truyện ngắn Pháp đương đại do hai nhà văn Claude Pujade-Renaud và Daniel Zimmerman khởi xướng và đảm trách.
- Trong 7 năm tồn tại Tạp chí đã biên soạn và đăng tải khoảng 300 truyện ngắn của các nhà văn Pháp đương thời.
- Khoảng năm mươi nhà văn đến dự.
- Bữa tiệc sinh nhật trở thành buổi toạ đàm về chủ đề "Mĩ học truyện ngắn".
- dung tự hoạ của 131 tác giả truyện ngắn đương đại (Claude-Puajade Renaud, Daniel Zimmmerman, nxb Manya, 1993).
- 3) Hội nghị bàn tròn về truyện ngắn Pháp đương đại (Porte de Versailles .
- Trước hết nói về thuật ngữ truyện ngắn..
- Tuy nhiên, trong thực tế sáng tác của thể loại văn học này, thuật ngữ truyện ngắn luôn được sử dụng một cách thiếu nhất quán: khái niệm truyện ngắn thay đổi không chỉ theo các thời kì khác nhau mà còn theo quan điểm mĩ học của từng tác giả..
- biên tập tạp chí, nảy ra ý tưởng đề nghị các nhà văn ghi lại ý kiến của mình.
- Các bài viết trả lời của 43/50 nhà văn được tập hợp trong số đặc biệt của tạp chí Truyện ngắn mới ra quý I năm 1988 với tiêu đề Số 3 phố Hài Hoà, 43 nhà văn lên tiếng bảo vệ truyện ngắn (3, rue de l'Harmonie, 43 écrivains manifestent pour la nouvelle) Năm năm sau (1992), Claude Pujade - Renaud cùng với Daniel Zimmermann - nguyên Chủ nhiệm tạp chí Truyện ngắn mới, lại có sáng kiến đề nghị các nhà văn từng có ít nhất một tập truyện ngắn được nhà xuất bản chọn in và phát hành tự giới thiệu tiểu sử, tác phẩm và phát biểu quan niệm của mình về truyện ngắn.
- Trong số́ 180 tác giả truyện ngắn thống kê được vào thời điểm đó có 131 người hưởng ứng sáng kiến này.
- Các phiếu trả lời của họ được tập hợp trong Chân dung tự hoạ của 131 tác giả truyện ngắn đương đại (131 nouvellistes contemporains par eux- mêmes), NXB Manya phát hành năm1993..
- thân của truyện ngắn như lai và fabliau ở thời Trung cổ, những "truyện ngắn".
- bà de Villedieu gọi tác phẩm Cléonice hay Tiểu thuyết phong tình (Cléonice ou le Roman galant, nouvelle, 1669) là truyện ngắn.
- rất nhiều tiểu thuyết của thế kỉ XVIII gồm những truyện ngắn xen lồng vào nhau, mà tác phẩm Jacques người theo thuyết định mệnh và ông chủ (1773) của Diderot là một ví dụ..
- Ngay cả vào thời kì hoàng kim của truyện ngắn Pháp - thế kỉ XIX, mặc dù đã có những tác phẩm được coi là chuẩn mực của cây bút truyện ngắn bậc thầy Guy de Maupassant, một số nhà văn vẫn không phân định rõ ràng giữa truyện kể, truyện ngắn và tiểu thuyết..
- Théophile Gautier tập hợp trong Truyện ngắn chín câu chuyện có độ dài từ mười đến một trăm năm mươi trang, trong đó có những chuyện được chia thành nhiều chương (Mái tóc vàng: 6 chương, Fortunio: 26 chương)..
- Alphonse Daudet đặt tên cho các tập truyện ngắn của mình là Những lá thư viết từ cối xay gió và Truyện kể ngày thứ hai.
- Trong khi Prosper Mérimée lưỡng lự không biết nên gọi tác phẩm Colomba một trăm năm mươi trang của ông là truyện ngắn hay tiểu thuyết thì Stendhal lại gọi tác phẩm Nữ tu sĩ thành Parme dài hơn năm trăm trang.
- là truyện ngắn.
- Vả chăng, chính Guy de Maupassant cũng đã từng gọi một trong những tập truyện ngắn của mình là truyện kể (Truyện kể về con chim rẽ gà, 1883)..
- Truyện ngắn "trở thành một thuật ngữ chỉ tất cả những thể loại tự sự không phải là tiểu thuyết".
- Điều này được nhà văn-nhà nghiên cứu Annie Mingard khẳng định tại Hội nghị bàn tròn về truyện ngắn đương đại tổ chức ở Porte de Versailles ngày Ngày nay truyện ngắn được dùng để chỉ tất cả những gì không phải tiểu thuyết".
- Vậy làm thế nào để phân biệt tiểu thuyết với truyện ngắn? Đơn giản là dựa vào.
- "quy định của nhà xuất bản Truyện ngắn là những tác phẩm hư cấu dưới một trăm trang, bởi vì theo quy định của các nhà xuất bản, từ một trăm trang trở lên là tiểu thuyết"..
- như vậy là do chính các tác giả cũng không thể (không muốn) quyết định nhãn mác thể loại cho tác phẩm của họ.
- Trong Số 3 phố Hài hoà và Chân dung tự hoạ, các nhà văn gán cho tác phẩm của họ những tên gọi rất khác nhau.
- Bên cạnh "truyện ngắn".
- Trong Truyện ngắn Pháp đương đại (nxb ADPF, 2000), Annie Mignard còn đưa ra thuật ngữ.
- (fiction brève) để chỉ "tất cả các sáng tác ngắn", trong đó có novella - những tác phẩm gọi là truyện ngắn thì quá dài, gọi là tiểu thuyết thì quá ngắn..
- Nhà văn Daniel Apruz tuyên bố ông thường dán mác truyện ngắn hay tiểu thuyết cho tác phẩm của minh.
- Còn Jacques Fulgence lại phó thác phần việc đó cho nhà xuất bản: "Chính nhà xuất bản đã ghi truyện ngắn lên bìa tác phẩm của tôi.
- Còn tôi, tôi chỉ viết những gì nảy ra trong đầu, tôi chỉ tuân theo sự hối thúc của một cảm giác cần viết huyền bí, chứ hoàn toàn không bị lệ thuộc vào nhãn mác thể loại".Viết theo cảm hứng, đặt tên thể loại cho những gì mình viết ra một cách tuỳ hứng, các nhà văn này đang cụ thể hoá xu hướng từ chối khái niệm thể loại trong giới văn nghệ sỹ, mà đại diện tiêu biểu là Benedetto Croce (2) và Maurice Blanchot (3).
- Về kích cỡ thể loại, theo quan niệm chung, một tác phẩm văn học được gọi là truyện ngắn thì phải ngắn (và vì nó ngắn).
- là "nét đặc trưng nhất, là yếu tố duy nhất thực sự giúp phân biệt truyện ngắn với các thể loại khác"..
- Tuy nhiên, ít ai đưa ra tiêu chí cụ thể về độ dài của truyện ngắn.
- kích cỡ truyện ngắn từ 3 đến 30 trang.
- Truyện ngắn trở thành một "loại chất dẻo đặc biệt".
- Ngoài ra, độ co giãn của truyện ngắn không chỉ thể hiện qua các tác phẩm của các tác giả khác nhau, mà qua các tác phẩm của chính cùng một tác giả.
- Truyện ngắn của Michel Arrivé thường từ 4 đến 20 trang, trong khi đó truyện ngắn của Béatrix Beck từ 4 đến 80 trang, của Le Clézio từ 10 đến 100 trang..
- Từ thực tế trên, một số tác giả lên tiếng phản bác việc quy định độ dài cho truyện ngắn.
- Tuy nhiên, ý kiến trên có thể đúng khi nói về một bức tranh, nhưng đối với truyện ngắn thì khác.
- Sẽ lấy gì làm tiêu chí để phân biệt truyện ngắn với tiểu thuyết nếu không dựa vào kích cỡ? Vì thế, dường như tồn tại một quy định thoả thuận cho độ dài tối đa của truyện ngắn - một quy ước bất thành văn giữa các nhà văn và nhà xuất bản: độ co giãn về kích cỡ của truyện ngắn là từ.
- Về chủ đề nội dung, từ trước tới nay, quan niệm chung vẫn cho rằng do khuôn khổ thể loại quy định, truyện ngắn có phạm vi quy chiếu về không gian - thời gian hẹp, và vì thế, chủ đề nội dung của truyện ngắn thường rất hạn chế.
- Trong nhiều từ điển chuyên ngành văn học, truyện ngắn được coi là "loại hình tự sự cỡ nhỏ", chuyển tải những "câu chuyện.
- ngắn".
- Các nhà văn Pháp đương đại tỏ ra không hoàn toàn nhất trí với cách nhìn này.
- Theo họ, truyện ngắn có thể "nhỏ".
- Họ cho rằng, do đặc trưng của thể loại, truyện ngắn phải ngắn hơn tiểu thuyết.
- Bởi vì truyện ngắn "là một câu chuyện được kể lại, được dựng lại một cách ngắn gọn".
- Trong Số 3 phố Hài hoà và Chân dung tự hoạ, tất cả các tác giả truyện ngắn Pháp đương đại đều khẳng định rằng không có giới hạn cho chủ đề nội dung của truyện ngắn.
- Một truyện ngắn có thể "kể lại một giai thoại thường nhật".
- Tuy nhiên, nếu như hầu hết các ý kiến cho rằng truyện ngắn luôn lấy cảm hứng từ cuộc sống thường nhật (nghĩa là mang tính hiện thực), thì khi đề cập đến nội dung cụ thể, các ý kiến lại khá khác nhau và có thể phân thành hai luồng chính..
- Luồng ý kiến thứ nhất, chiếm phần đông, cho rằng "truyện ngắn phải kể một câu chuyện", rằng "nói một sáng tác ngắn "không có chuyện".
- tức là bảo "đó không phải là truyện ngắn".
- Hubert Nyssen cũng khẳng định: "Trong truyện ngắn đương nhiên phải có một câu chuyện, câu chuyện đó cũng chính là chủ đề của tác phẩm".
- Vậy là truyện ngắn chuyển tải một câu chuyện.
- Hay nói theo cách của Christiane Baroche, "truyện ngắn cần một chút ngông cuồng, một chút của cái mà người ta thường gọi là ngoại lệ".
- Những tác giả này nghiêng về tính bi của truyện ngắn..
- Theo họ, "cuộc sống này cũng chẳng đặc biệt vui vẻ gì", với lại "chẳng mấy ai lại đem hạnh phúc của mình ra ma kể", vì thế, nhà văn viết truyện ngắn là để "phơi bày những thực tế vô vọng của cuộc sống".
- Marc Villard còn tuyên bố: "Truyện ngắn chỉ nhằm tái hiện sự trống rỗng, tính điên khùng, nỗi đớn đau, sự thiếu hụt và cái xấu xa của cuộc sống.
- Quan niệm này thể hiện khá rõ qua các truyện ngắn in trong tạp chí Truyện ngắn mới.
- những truyện ngắn này tạo thành bức tranh về một thế giới hiện đại đầy bất trắc, trong thế giới ấy con người thật nhỏ nhoi và kiếp người thật mong manh..
- Đối lập với ý kiến của phần đông tác giả nghiêng về sự cần thiết phải có một câu chuyện trong truyện ngắn, luồng ý kiến thứ hai cho rằng truyện ngắn hoàn toàn không bắt buộc phải kể một câu chuyện, mà nó có thể chỉ là phương tiện để tác giả chuyển tải một suy ngẫm cá nhân hay một cảm xúc riêng tư.
- Nghĩa là trong truyện ngắn có thể.
- Từ giữa thế kỉ XX, nhà văn Marcel Arland đã tuyên bố: "Một truyện ngắn thành công là một truyện ngắn có vẻ như không được xây dựng bởi gì cả, nếu không phải là một thời điểm, một cử chỉ, một tia sáng được khoanh lại, tách ra, rồi làm cho nó tràn đầy ý nghĩa và tính thống thiết".
- Quan niệm này của Marcel Arland được khá nhiều nhà văn đương đại tâm đắc.
- Chẳng thế mà nhà văn Jean Fougère đã rất vui khi giới phê bình nhận xét rằng truyện ngắn của ông "không có chủ đề", không có "chuyện".
- "Khi tập truyện đầu tay của tôi mang lời tựa của Marcel Arland ra đời, một vài nhà phê bình say mê truyện ngắn truyền thống nhận xét rằng trong các truyện ngắn của tôi chẳng có chuyện gì xảy ra cả.
- Như vậy, tất cả đều có thể trở thành chủ đề nội dung của truyện ngắn.
- Cũng như tất cả các loại hình hư cấu khác, truyện ngắn xoay quanh cuộc sống muôn màu muôn vẻ..
- Với khuôn khổ thể loại, truyện ngắn có phạm vi quy chiếu về không gian và thời gian hạn chế.
- Mỗi truyện ngắn thường chỉ thể hiện một góc nhìn cuộc sống thông qua.
- Vì thế, khi đặt cạnh nhau, tập hợp các truyện ngắn có thể tạo thành một bức tranh toàn cảnh về hiện thực, tinh thần và sắc thái của một xã hội nhất định, vào một thời kì nhất định.
- Một điểm rất dễ nhận thấy trong quan niệm và trong sáng tác của các tác giả truyện ngắn Pháp đương đại là xu hướng nghiêng về khai thác mặt trái của cuộc sống.
- Do đó, nhìn tổng quan, truyện ngắn Pháp đương đại là một bức tranh màu xám về kiếp nhân sinh..
- Ý kiến của các nhà văn Pháp về thể loại và chủ đề nội dung truyện ngắn khá đa dạng..
- Họ vừa muốn truyện ngắn được vinh danh là một thể loại độc lập với những nét đặc trưng riêng, vừa muốn nó được tự do "nằm ngoài mọi khuôn mẫu và quy định thể loại".
- đồng ý rằng truyện ngắn có kích cỡ "ngắn".
- Họ gặp nhau ở một điểm chung: truyện ngắn có sức chứa và sức nặng vượt ra ngoài cái khuôn khổ "ngắn".
- mà loại hình nghệ thuật quy định, bởi, thông qua cách nhìn và điểm nhìn cũng như các thủ pháp nghệ thuật đặc trưng, truyện ngắn có thể đạt tới tầm cao và chiều sâu của ý tưởng, phản ánh được đầy đủ và sâu sắc thực tế cuộc sống và các triết lí nhân sinh đương đại.